“... तरी मला वाटलंच होतं!”
“ तरी मला वाटलंच होतं...”
एक ओळखीचा आवाज आला आणि त्या पाठोपाठ दारावर ठकठक ऐकू आली. तशी मी आणि
नेहाने एकमेकींकडे सूचक नजरेनं पहिलं. मोठमोठ्यांनी हसत आमच्या अवाढव्य विजू काकू
आत शिरल्या. “अग्गो बाईss, जागेच आहात का तुम्ही राजे? आज्जी भेटायला येणार हे
समजलं होतं वाटतं तुम्हाला!” नेहाच्या बाळाला पाहायला आलेल्या आमच्या लाडक्या विजू
काकूंनी त्यांच्या आवाजानी पूर्ण खोली दुमदुमून टाकली. “हो ना! आमच्या पिल्लुलापण
आधीच वाटलं होतं तुम्ही येणार म्हणून. त्यामुळेच तर कधी नव्हे तो पोटोबा भरूनही
झोपला नाही तो अजून.” मी काकूंना मारलेला टोला ऐकून नेहा तिथेच फिसकन हसली आणि
आमच्या मातोश्रींनी आमच्याकडे जळजळीत कटाक्ष टाकला. काकूंना मात्र मी बोलले ते
समजलंच नाही किंवा मला पामराला त्यांनी मनावर घेतलं नाही आणि नेहमीप्रमाणे समोरचा
हसला तर आपणही हसावे म्हणून त्याही हसल्या. नेहाची आई तोपर्यंत सगळ्यांसाठी चहा
घेऊन आली. चहाचा भुरका मारत काकूंनी आपली बडबड गाडी पुन्हा सुरु केली. “मला वाटलंच
होतं तुला मुलगा होणार. म्हणून आधीच मी निळं झबलं घेऊन ठेवलं होतं पहा.” त्यांनी
नेहाला झबलं दिलं. ते देताना त्यातून पावती पडली ती नेमकी माझ्याच पुढ्यात. मी पण
अशी संधी सोडणार होते का? सरळ पावती उघडली आणि त्यांना “खरेदीची तारीख तर आजची
दिसते आहे!” असं सांगितलं. आता मात्र आई माझ्याजवळ आली आणि मला अस्सा चिमटा काढला की
मी पार कळवळले पण एवढ्या लोकात ओरडणार कशी? आणि ओरडले असते.. सांगितलं असतं माझ्या
ओरडण्याचं खरं कारण मग तर मातोश्रींनी घरी जाऊन नुसती कणिक तिम्बवली असती माझ्या पाठीची.
तसंही तिने माझ्यावर हात साफ करून खूप वर्ष झाली आहेत आणि म्हणूनच मी कशी शेफारले
आहे असं ती परवाच बाबांना सांगत होती. तेव्हा किमान आई असेपर्यंत तरी मला गप्प
राहणं भाग होतं हे मला समजलं. काकू समोर बसल्या आहेत आणि मला आता त्यांची
खेचण्याचा आनंद मिळणार नाही म्हणून मी चरफडत होते. पण, तेवढ्यात आईला दादानी हाक
मारली म्हणून ती आमच्या घरी निघून गेली. जाताना नेहाच्या आईलाही ती बाळासाठी तिनी
बनवलेली दुपटी पाहायला घेऊन गेली. या शेजार शेजारच्या साळकया माळकया विजू काकू
जाईपर्यंत तरी परत या घरी येणार नाहीत हे माझ्या लक्षात आलं. काकूंनी पण मी आहे ना
तुमचं चालू दे असं त्या दोघींना सांगितलं.
तसं पाहायला गेलं तर माझा
आणि काकूंचा छत्तीसचा आकडा वगैरे नाही. आम्ही एकमेकींना अगदीच पाण्यात पाहतो किवा
आमच्यातून विस्तवही जात नाही असं देखील नाही. उलट त्या आल्या की त्यांच्या गप्पा
ऐकायला आणि नंतर त्यांची नक्कल करायला मीच पुढे असते. त्यांची खेचायला तर मला
भारीच आवडतं. पुढे नेहाच्या बाळालाही ते शिकवण्याचा माझा विचार आहे. काकू सगळंच
हसण्यावारी नेतात. लहानपणापासून मी त्यांना कधीच कोणाशी भांडताना पाहिलं नाही की
ओरडताना ऐकलं नाही. सात मजली हास्याचा गडगडाट आणि “...तरी मला वाटलंच होतं.” या
दोनच गोष्टी आम्ही त्यांच्या मुखातून ऐकत ऐकत मोठे झालो. लहानपणी मला खूप आश्चर्य
वाटायचं. काकूंना बरं सगळं आधीच माहिती असतं..! आधीच सगळं कसं वाटून जातं..!!
देवाला कौल लावण्यापेक्षा सगळे विजू काकुंनाच का नाही प्रश्न विचारत! असं नेहमी
वाटायचं. अशी सर्वज्ञानी काकू आहे आमच्या इमारतीमध्ये याचं कसलं कौतुक होतं मला!
पण हळूहळू माझ्या एक लक्षात आलं. सगळ्या गोष्टी झाल्यावर बऱ्या यांना आधीच वाटल्या
होत्या असं सांगत फिरतात. मी कधी त्यांनी कसलं भाकीत केल्याचं आणि नंतर तसंच
झाल्याचं ऐकलंही नव्हतं. बरं, असं झालं असतं तर कोणीतरी सांगितलं असतं. पण नाहीच.
उलट इमारतीतीलंच नाही तर त्यांना ओळखणारे सगळे त्यांच्यामागून त्यांच्या या सवयीची
खिल्ली उडवतात हे समजलं आणि माझं बालमन खट्टू झालं. मग आता मी अशी भरपूर त्रास
देते त्यांना. पण तरीही त्या कधी मला रागवल्या नाहीत की आईला कधी चाहाडी केली नाही
त्यांनी माझी. अर्थात मी मागून बोलणारी नसल्याने त्यांना समोरासमोर बोलत असे. बाकी
सगळे त्या गेल्यावर खिसफीस करत राहत. एकूण काय! विजू काकू या सगळ्यांच्याच
चेष्टेचा विषय बनल्या होत्या ते त्यांच्या “...तरी मला वाटलंच होतं.” या लाडक्या
वाक्यामुळे. तरी आज आधी मातोश्रींकडून प्रसाद मिळाल्यामुळे माझं आता त्या कितीवेळा
‘त्या’ वाक्याचा जप करीत होत्या ते मोजायचं राहिलं. नाहीतर आम्ही मैत्रिणी त्या
समोर दिसल्या की आधीच पैज लावत असू आणि मी सहसा जिंकत असे. माझा बिचारा हात त्या
चिमट्यामुळे पाहता पाहता लाल झाला होता आणि तो भाग टरारून वर आला होता. मी हात
चोळण्यात गुंग होते तेवढ्यात काकूंच्या हासण्याने माझी तंद्री भंग झाली.
“तुला सांगते राणी..”
त्यांनी माझ्याकडे पहिलं. “ही नेहा मला एकदा पेंडसे नगरला दिसली तेव्हाच मला वाटलं
होतं की ही लग्न करून सोनावण्यांकडेच जाणार.” आता मात्र हद्द झाली. आमचं पिल्लू
झोपलं होतं. नेहादेखिल पेंगुळली होती आणि ह्या बाई बसून काहीही पुड्या सोडत
होत्या. त्यांचं हे वाक्य ऐकून मात्र कधी काही न बोलणारी नेहाही, “आता जरा जास्त
होतंय हो काकू!” असं वैतागून म्हणाली. खरंच होतं नेहाचं.. उलट लहानपणापासून माझं
आणि तिचं सोनावण्यांचा संकेत दिसला की डोकं फिरायचं. त्यात तो सगळ्यात हुशार
म्हणून नेहाची आई सतत तिला तो बघ कसा..! असं सांगून अक्षरशः कान किटवीत असे आणि
जेव्हा या काकूंनी तिला पहिली होती तेव्हा आम्ही तिथे संकेतचं प्रेमपत्र दुसऱ्याच
एका मुलीला देण्यासाठी गेलो होतो. म्हणजे त्याला आम्ही पत्र पोहोचवतो असं सांगून
तिला तो कसा तिच्यासाठी योग्य नाही असं मधल्यामध्ये सांगायला गेलो होतो. पुढे या
दोघांचच लग्न घरच्यांनी लावून दिलं पण अगदी लग्नाच्या आधीपर्यंत आम्ही दोघी मिळून
त्याच्या नावाने खडे फोडीत असू. आता हे सगळं आठवलं की जेवढी गम्मत वाटते तेवढीच
आत्ता काकूंचं ऐकून वाटली कारण ज्या गोष्टीची खुद्द नेहालाच कल्पना नव्हती तेही
काकूंना आधी वाटलं! नेहाही वैतागली आहे हे पाहून मी परत फॉर्मात आले. त्यांना
म्हणाले, “काकू, सगळंच बरं तुम्हाला आधीच वाटून जातं! नाही म्हणजे खूप कौतुक आहे
तुमच्या या गुणाबद्दल पण..” माझ्या डोक्यात कसल्यातरी विचारला चुरचुरीत फोडणी
घातली गेली आहे हे नेहाच्या एव्हाना लक्षात आलं होतं. ती सरसावून थोडी पुढे झुकून
मी आता काय बोलते आहे याकडे नीट लक्ष देऊ लागली. “पण काय?” काकूंना काहीच समजलं
नसल्याने त्यांनी गोंधळून मला प्रश्न विचारला आणि इथेच मी अर्धी बाजी मारली म्हणून
स्वतःवर खुश झाले. “पण काय आहे.. बरेच जण म्हणतात की तुम्हाला काही वाटत वगैरे
नसतं तुम्ही आपल्या उगाचचं..” बोलता बोलता माझं नेहाकडे लक्ष गेलं ती माझ्या या
वाक्यामुळे पार आ वासून पाहत होती. एवढा आ केला होता तिने की माझ्या मिनी मांजरीचं
छोटं पिल्लुपण आत गेलं असतं तिथून. काकू कधी नव्हे त्या जरा अवघडल्यासारख्या
झाल्या. पण स्वतःला सावरत म्हणाल्या, “हूह.. बोलणाऱ्यांच काय गं..! एवढे केस
पांढरे झाले ते उगीच नव्हे हो. साधना आहे माझी ती. मला कळतं बाई सगळं. कोणी काही
बोलू दे. आता हेच पहा ना नेहाचं लग्न, तिला मुलगा होणार हे पण मला वाटलं तसंच तर
झालं. असंच असतं ते. मला वाटलं की तसं होतंच.” त्या थोडसं स्वतःशी पुटपुटत.. थोडं
आम्हाला ठामपणे सांगत होत्या. त्या स्वतःलाच त्यांची थाप पटवून देत होत्या असंच
वाटलं मला तरी. त्यांनी मोठ्या आशेने नेहाकडून सकारात्मक प्रतिसादासाठी पाहिलं.
तिला जराही वेळ लागत नाही कुणाची कणव येण्यासाठी. त्या सांगत आहेत त्यात काही तथ्य
नाही हे माहिती असूनही ती कसंनुसं हो म्हणाली. आता खरं पाहता मी त्यांच्या
डोक्याला एवढं खाद्य पुरवून देऊन थांबायला हवं होतं. पण मगाचा आईचा चिमटा अजून
ठुसठुसत होता ना. “तुम्ही त्या सगळ्याचं तोंड का नाही गप्प करत?” इति मी. त्या भांबावून
माझ्याकडे पाहू लागल्या. “म्हणजे कसं आहे! तुम्ही एखाद वेळेस पहिलेच सांगून टाका
ना काय होईल ते. मग तसं झालं की मी एकेकाचं तोंड कशी बंद करते पहा!” काकूंनी
पाटल्यासारखी मान डोलावली. पण आता भाकीत कशावर करायला हवं त्यांनी? मी तर हा विचार
केलाच नव्हता. मग मी उगाच अजून नको त्यांना त्रास म्हणून माझे पुढचे दिवस कसे
जातील सांगा बरं असं म्हणाले. मी अंदमान यात्रेला निघाले होते. स्वतःच नेत असलेली
माझी पहिली यात्रा. तेव्हा काय होईल यात्रेत ते सांगा. आता फक्त सगळं छानछान नाही,
खरंखरं तुम्हाला काय वाटत आहे ते सांगा. अशीही पुढे पुस्ती जोडली. काकू थोड्यावेळ
शांत बसल्या आणि मग अगदी दोन चार अशा गोष्टी त्यांनी सांगितल्या की त्या कोणीही..
अगदी नेहाचं बाळही सांगू शकलं असतं. मी त्यांना परत “फक्त छानछान नाही, खरंखरं”
याची आठवण करून दिली. मग म्हणाल्या, “सांभाळून गो पोरी. कोणीतरी महाभाग मोठ्ठा
गोंधळ उडवणार आहे आणि तेही पहिल्या काही दिवसातच. मग सगळ्यांचा मूड खराब असेल.”
मला वाटलं होतं काकू सपशेल हार स्वीकारतील पण या तर खरंच भाकीत करायला निघाल्या होत्या.
मी अजून थोडी मस्करी करण्याच्या इच्छेत होते पण आईने हाक मारली. उद्या माझ्यासोबत
यात्रेवर असणारे मला भेटण्यासाठी आले होते. तेव्हा काकू आणि नेहाचा निरोप घेऊन मी
निघाले. मग संपूर्ण दिवस एकेक काम संपवून यात्रेच्या तयारीमध्ये गेला आणि
काकूंच्या भाकीताबाबत मी पार विसरले. सकाळी लवकर घरातून निघायचं होतं आणि खूप थकले
असल्याने पाठ टेकल्यावर लगेच डोळा लागला.
सकाळी सगळी कामं आटोपून
निघताना मी नेहाला भेटले. तेव्हा ती वेडी खूप काळजीत दिसली. माझा हात घट्ट पकडत
म्हणाली, “काळजी घे. मला भीती वाटते आहे काल काकू ते बोलल्यापासून.” मी तर एवढं
विसरले होते की मला आधी काही कळेच ना. मग तिला “हत् वेडी!” असं म्हणून निघाले.
चेन्नईला आल्यावर सगळ्यांना एकत्र जमा करून मी अंदमानला जाण्यासाठी विमान
तासाभराने आहे हे सांगून तिकीट नीट जवळ ठेवा हे पुन्हा पुन्हा सांगितलं. विमानतळावर
जाण्यासाठी निघत असतानाच मला पाटील काकांचा ओरडण्याचा आवाज आला. त्यांना अगदी
पहिल्या बैठकीपासून सगळ्यातच प्रश्न होते आणि सतत वाकडं तोंड करून ते असत. आता
नवीन काय झालं? मी विचारायला गेले. “ही मुर्ख बाई, तिकीट सांभाळून ठेव म्हणालो तरी
आता सापडत नाही म्हणते आहे.” सगळे आवाक झाले. मी बाकीच्यांना पुढे जाऊ दिले आणि
शांतपणे त्यांना माझ्याजवळ मी एक कॉपी नेहमी ठेवते तेव्हा आता जाऊ दे असं सांगितलं.
माझ्याजवळ असलेली प्रिंट मी त्यांना दाखवली. पाटील काकूंचा उद्धार करीत असलेले काका,
गरीब बिचाऱ्या काकू आणि मी असे आम्ही पुढे निघालो. विमानात बसले आणि सहज मनात येऊन
गेलं.. हाच का तो महाभाग? काय गोंधळ होणार अजून? आपण सगळं नक्की सांभाळू शकतो ना?
मी काकूंच्या बोलण्याचा विचार करू लागले आहे..! माझं मलाच आश्चर्य वाटलं. सगळे
विचार काढून मी खिडकीबाहेर डोकावू लागले. विमान वर जात असताना रात्रीच्या वेळेस
असंख्य दिवे टीमटीमताना पाहायला मला खूप आवडतं. थोड्यावेळाने कसला तरी जोरदार आवाज
आला. मी गोंधळून इथे तिथे पाहू लागले. एयर होस्टेसची धावपळ चालू होती. त्यांचा
आवाज मला काहीसा विचित्र वाटला. विमानाला मोठ्ठा धक्का बसला. जोराने ते वर खाली
झालं. आता मात्र मला काही सुचेनासं झालं. माझ्या मैत्रिणीची ड्युटी याचं विमानात
आहे हे आठवून मी तिला बोलावलं. तीदेखील खूप घाबरलेली वाटत होती. तिने जे सांगितलं
ते ऐकून माझी बोबडी वळली. आमचा वैमानिक म्हणे दारू पिऊन झोपला होता. आणि दुसरा
विमान उडवायला आज घाबरत होता. असं कसं चालेल? आमचं काय होणार आता? मला काहीच
सुचेनासं झालं. मी कशीबशी पुढे गेले. धडकन दार उघडून वैमानिक बसतात तिथे आत शिरले
आणि बघते तर काय समोर एक चिम्पांझी माकड बसलं होतं. आता मात्र माझं डोकं सुन्न
झालं होतं. मला काही समजत नव्हतं. एव्हाना पाटील काका ओरडत आत शिरले. विमान खाली हेलकावत
जात आहे आणि आता ते माझ्यामुळे मारणार असं ते मला सांगत होते आणि त्याही
परिस्थितीत ‘प्राणी प्रेमी’ मला तो चीम्पाझी खूप गोड वाटत होता आणि मी हसून त्याला
पाहत होते. “अगं हसतेस काय मुर्ख मुली!” ते डाफरले आणि मला गदागदा हलवू लागले. काकांकडे
माझं जराही लक्ष नाही हे समजल्यावर त्यांनी चिडून जवळच असलेलं धारदार असं काहीतरी
जोरात माझ्या दंडात खुपसलं. मी कळवळले आणि त्यांच्याकडे पाहिलं. तर मला माझ्या शेजारी बसलेली छोटी प्रिया खिडकीत बसू दे ना असं सांगताना दिसली! आता मात्र मी गोंधळले आणि
सभोवार नजर टाकली.. सगळं शांत निवांत होतं. माझी एयर होस्टेस मैत्रीण माझ्याकडे
पाहून नेहमीप्रमाणे हसत जात होती. पाटील काका त्यांच्या बायकोवर करवादत होते. आणि
मग ते सगळं?? आणि ते लोभस चिम्पांझी?? प्रियाने परत माझ्या दंडामध्ये आपलं इवलसं
बोट खुपसलं. तिच्याकडे नजर गेली तशी तिच्या हातातली चिम्पांझीची फरची बॅग मला
दिसली. “ओह.. सगळं स्वप्नंच होतं तर!” मी स्वतःशीच हसले. संपूर्ण यात्रा खूप
चांगली झाली. पाटील काका मधून मधून कटकट करत होते पण शेवटच्या दिवशी माझ्या
डोक्यावर हात ठेऊन यात्रा छान झाली आणि मी त्यांना किती आवडले! हे त्यांनी
सांगितलं आणि मला हायसं वाटलं.
घरी परत आले तर नेहा, बाळ आणि विजू
काकू आमच्याचकडे बसल्या होत्या. मी आल्या आल्या यात्रा कित्ती छान झाली ते
सांगितलं. तर विजू काकू लगेच म्हणतात कशा..! “तरी मला वाटलं होतंच की पोरीला काही
त्रास होणार नाही आणि सगळ्यांना कशी खुश करून परतेल.” मी आणि नेहा एकमेकींकडे पाहत
हसत सुटलो आणि दोघीही “तरी मला वाटलं होतंच.. यात्रा छान झाल्यावर विजू काकू असंच
बोलणार...” असं जोरात एका सुरात ओरडलो. आईला काही समजलं नाही पण कधी नव्हे ते विजू
काकू मात्र लगबगीने निघून गेल्या.
-
वैदेही शेवडे.
